Alternatieven besnijdenis

Alternatieven voor een besnijdenis

Over de voorhuid en behandeling van een vernauwde voorhuid

De meeste pasgeborenen (tot 96%) hebben een niet terug te schuiven voorhuid (ook preputium genoemd). Dit is in feite een volkomen normale of fysiologische situatie voor pasgeborenen. Op de leeftijd van 3 jaar is nog slechts bij 10% van de jongetjes de voorhuid te nauw waardoor deze nog steeds niet terug te schuiven is en de eikel dus niet kan ontbloot worden. Op volwassen leeftijd blijkt nog slechts 1% van de mannen niet in staat de voorhuid over de eikel terug te trekken. Hier kunnen we echt spreken over een afwijking die ‘fimosis’ genoemd wordt.

Fimosis

De voorhuid bedekt de eikel of de glans van de penis. Tot aan de leeftijd van 4 of 5 jaar is de voorhuid soms vernauwd of kleeft hij aan de eikel waardoor het ‘velletje’ niet kan terug getrokken worden zodat de eikel geheel vrij komt. Dit is op zich nog niet afwijkend bij kleine jongetjes en behandeling is dan ook niet nodig. Op die jongere leeftijd heeft het geen zin stelselmatig te proberen de voorhuid terug te schuiven. Meestal wordt de voorhuid met de jaren vanzelf wijder en losser. Pas vanaf de leeftijd van 5 jaar mag een te nauwe voorhuid als een afwijking beschouwd worden. Dan spreken we van een echte ‘fimosis’.

Deze afwijking kan leiden tot ontsteking waarbij de voorhuid opzwelt en rood wordt en soms kan er wat pus gevormd worden tussen de voorhud en de glans van de penis. Dit kan erg pijnlijk zijn. Indien zich regelmatig ontstekingen voordoen is het soms noodzakelijk om reeds voor de leeftijd van 5 jaar tot behandeling over te gaan. De behandeling zal dan soms noodgedwongen bestaan uit een besnijdenis of circumcisie (het volledig wegnemen van de voorhuid).

Behandeling

Tot aan de leeftijd van 4 tot 5 jaar is een fimosis een vrij normaal verschijnsel. Pas daarna kan behandeling noodzakelijk zijn.

Er zijn meerdere soorten behandeling. Circumcisie of het compleet verwijderen van de voorhuid is de meest radicale behandeling. In sommige culturen zoals bij joden of bij moslims is de besnijdenis een ritueel of religieus gebeuren. Ook bij primitieve volkeren in Afrika geschiedt de circumcisie of besnijdenis als een ritueel bij de overgang van jongeling naar volwassen man. Amerikanen propageren de circumcisie na de geboorte om hygiënische redenen en ter preventie van eventuele urineweginfecties of zelfs peniskanker. Daar treedt nu echter enige kentering is. Men neigt er nu toch naar de voorhuid te behouden. In Europa wordt aan de voorhuid een soort seksuele functie toegeschreven; men probeert ervan te genieten en zal het dagelijks mobiliseren of terugschuiven.

Partiële en totale circumcisie

Sommige kinderen of volwassenen verkiezen de totale circumcisie. Anderen willen koste wat kost de voorhuid bewaren. Dan kan een gedeeltelijke circumcisie uitkomst bieden,waarbij alleen het binnenblad van de voorhuid en de te nauwe ring worden verwijderd. Van het achtergebleven buitenblad wordt een nieuwe voorhuid gecontrueerd waardoor de glans alsnog bijna volledig bedekt wordt.
Een andere oplossing vormt de voorhuidplastiek waarbij door middel van een plastische ingreep (dubbele Z-plastiek) de voorhuid wordt verwijd en de eikel bedekt blijft.

Deze voorhuidsparende operaties kunnen in bepaalde gevallen toch tot een onbevredigend resultaat aanleiding geven. Door littekenvorming treedt soms een nieuwe vernauwing op waardoor alsnog de eikel niet volledig ontbloot kan worden. Of soms is slechts een klein deel van de eikel bedekt en lijkt het erop of een totale besnijdenis heeft plaats gevonden. Sommige urologen weigeren een voorhuidsparende ingreep uit te voeren uit vrees voor tegenvallende cosmetische of functionele resultaten.

Conservatieve behandeling: lokale applicatie van een steroïd crème

Tegenwoordig kunnen jongetjes met een fimosis behandeld worden met een cortico-steroïd crème (clobetasol of Dermovate crème 0.05%). Deze zalf wordt tweemaal daags aangebracht op het vernauwde deel van de voorhuid gedurende 1 maand. Na 2 weken vanaf het begin van de behandeling mag de voorhuid voorzichtig dagelijks worden teruggeschoven of een poging daartoe worden ondernomen. Het resultaat wordt na 4 weken beoordeeld. Bij gedeeltelijke verbetering kan de behandeling nog enkele weken worden voortgezet, eventueel nu eenmaal daags aanbrengen van de zalf.

Door de steroïd crème wordt de voorhuid iets dunner en soepeler. In de literatuur wordt een succespercentage aangegeven van 70 tot 90%. Er treden geen locale noch systemische bijwerkingen op. Het is nog niet geheel duidelijk of deze nieuwere behandeling met clobetasol crème ook bij volwassen mannen dezelfde gunstige resultaten oplevert als bij jongens.

Het advies

De lokale toepassing van Dermovate crème is een zeer goede alternatieve therapie van fimosis. Vaak wordt er pas overgegaan tot partiële of totale circumcisie nadat eerst een poging met crème is ondernomen.